Sjögren-syndroom

Sjögren-syndroom

Het Sjögren-syndroom is een chronische ontsteking van de traan- en speekselklieren. Ook in andere organen kunnen ontstekingen voorkomen. De oorzaak van de ziekte is onbekend. Het Sjögren-syndroom is een gevolg van een niet goed functionerend afweersysteem.

Omschrijving
Het Sjögren-syndroom is een veel voorkomende, chronische ziekte, waarschijnlijk komt ze voor bij tussen de 1 op 100 en de 1 op 500 personen in de bevolking. Dit betreft 10 maal vaker vrouwen dan mannen.. De ziekte kan op vrijwel elke leeftijd beginnen maar is bij kinderen zeldzaam. De diagnose wordt het vaakst gesteld bij vrouwen tussen de 40 en 60 jaar. De ziekte komt overal ter wereld voor, ongeacht huidskleur of sociale omstandigheden. De precieze oorzaak is nog onbekend. Er zijn aanwijzingen dat virusinfecties, hormonen en erfelijke factoren een rol spelen bij het ontstaan van deze auto-immuunziekte.

Door onvoldoende traanvocht krijgen mensen last van branderige of jeukende ogen en taaie slijmdraden in het oog. Het oog kan ook overgevoelig zijn voor fel licht, wind en rook. Het oog kan in sommige gevallen zo droog worden dat er beschadigen op het hoornvlies ontstaan.Doordat de speekselklieren onvoldoende speeksel produceren, krijgen mensen een droge mond.

Soms krijgen mensen ook andere verschijnselen, zoals:
- nierontsteking
- ongeveer 80% van de patiënten is zeer snel of altijd moe
- ontsteking van de bloedvaten die de huid en bepaalde organen van bloed voorzien
- gewrichtspijn of gewrichtsontsteking;
- longontsteking
- verminderde gevoeligheid in diverse lichaamsdelen
- ontsteking van de schildklier in de hals
- grieperig gevoel eventueel met een verhoogde lichaamstemperatuur
De precieze oorzaak is nog onbekend. Er zijn aanwijzingen dat virusinfecties, door een tekort aan essentiële vitaminen, mineralen, sporenelementen en co-enzymen, hormonen en erfelijke factoren een rol spelen bij het ontstaan van deze auto-immuunziekte.

Vormen
Het syndroom kent een primaire en een secundaire vorm. De primaire vorm wordt ook wel het sicca-syndroom genoemd; hierbij blijven de problemen beperkt tot de ogen en de mond. Bij de secundaire vorm komt het syndroom voor in combinatie met een andere auto-immuunziekte, zoals reumatoïde artritis, systemische lupus erythematosus (SLE), progressieve systemische sclerodermie, primaire biliaire cirrose, chronische actieve hepatitis en bepaalde schildklieraandoeningen. Kwaadaardige tumoren of pseudo-tumoren van de lymfeklieren (zoals myeloma) komen vooral veel bij de primaire vorm voor.

Diagnose
De diagnose wordt gesteld op basis van een combinatie van klachten, afwijkingen of functievermindering van de traan- en speekselklieren, bloedafwijkingen en uitsluiting van andere in aanmerking komende oorzaken. Er worden enkele onderzoeken gedaan, zoals een biopsie (het nemen van een klein weefselmonster voor microscooponderzoek) van de speekselklier, meting van de speekselvloed, onderzoek van het hoornvlies van het oog met behulp van een spleetlamp en diverse bloedonderzoeken.

Bloedonderzoek is belangrijk om zonodig aanvullende steun voor de diagnose syndroom van Sjögren te vinden, een oordeel te vormen over de ernst en de te verwachten complicaties van het syndroom van Sjögren vast te stellen en om andere ziekten uit te sluiten.

Behandelingsmethoden
Er is geen geneesmiddel voor het Sjögren-syndroom. De behandeling richt zich op verlichting van de symptomen. Kunsttranen houden de ogen vochtig en voorkomen zo schade aan het hoornvlies. Er zijn ook kunstmatige speekselpreparaten, maar meestal gaat de voorkeur uit naar regelmatig iets drinken om de mond te bevochtigen.
Bij het secundair Sjögren-syndroom richt de behandeling zich bovendien op de andere ziekte.

Mensen die lijden aan het primair Sjögren-syndroom kunnen hulp krijgen door regelmatig kleine slokjes water te drinken om een droge mond tegen te gaan. Ook suikerarme snoep is soms handig om de speekselproductie iets te activeren.

De droge ogen, die een gevolg zijn van het primair Sjögren-syndroom, kunnen bestreden worden met oogdruppels die een hoog comfort bieden bij vermoeide, prikkende en jeukende ogen.

Personen die behandeld moeten worden tegen het secundair Sjögren-syndroom hebben meestal pijnstillers nodig. Bij reumatoïde artritis kunnen ook de voedingssupplementen glucosamine, chondroitine en MSM gebruikt worden.

Het is tenslotte zeer belangrijk voor iedere Sjögrenpatiënt dat de gebruikte hygiëneproducten zo neutraal mogelijk zijn. Sterke parfums of irriterende stoffen moeten vermeden worden.

Meer informatie
Voor meer algemene informatie kunt u ook opnemen met de vereniging van Sjögrenpatiënten.
Website: www.nvsp.nl (tel. 030 - 2941383).

Comments are closed.